Het spanningsveld tussen orde en chaos

Door Wouter Gerritsma

BARNEVELD – Afgelopen maandagmiddag is bij Interpay in Leusden een tentoonstelling geopend van de Barneveldse beeldend kunstenaar Rick van der Linden, die bij veel Barnevelders inmiddels geen onbekende meer is. In het pand van lnterpay hangen en staan zo’n vijftig werken van Van der Linden. Samen bedoelen zij een overzicht te geven van zijn ontwikkeling over de afgelopen vijf jaar.

“Ik kwam te vroeg ter wereld. En met ademnood was ik blauw en had alle kleuren van de regenboog. De maatschappij en ik waren na een aantal schipbreuken uitgepraat.” Zo begint één van Van der Lindens teksten, want behalve het penseel hanteert hij ook wel eens de pen. Met deze woorden bedoelt hij iets te zeggen als: “Ik had niet zo’n goede start en daarna is het lang ook niet gemakkelijk geweest.” Kortom: Van der Linden heeft het nodige meegemaakt.

Een jaar of wat geleden, kwam hij in omstandigheden waarin hij rust en liefde vond. In die tijd is hij begonnen met schilderen en sinds ruim vijf jaar is hij fulltime kunstenaar. Wat betekende kunst voor hem? Van der Linden: “De liefde die ik heb gekregen, heeft gestalte gekregen in mijn werk. In verbondenheid met de goede Geest heb ik het geschenk van het leven kunnen aanvaarden en het in een vorm kunnen gieten.”

Van der Linden houdt zich in zijn kunst graag bezig met het spanningsveld tussen orde en chaos. Hij vindt dat deze twee vaak onderling uitwisselbaar zijn, omdat wat wij orde of chaos noemen, berust op afspraken en aangeleerde gewoontes. Een kind van een jaar of twee, drie kan bijvoorbeeld de hele vloer van de kamer en de keuken volgespeeld hebben en iemand die binnenkomt kan al die verschillende rondslingerende spullen ervaren als een grote rotzooi. De peuter heeft daar geen last van. Als hem gevraagd wordt waar zijn beer is, zal hij zich onmiddellijk naar de juiste plaats spoeden. Het kind heeft blijkbaar zijn eigen orde. Tevens is dat een mooi voorbeeld van dat orde en chaos dicht bij elkaar liggen.

Anders kijken

Van der Linden wil heel graag de beschouwer van zijn werk eens anders tegen de dingen laten aankijken dan die gewend is. Soms neemt hij allerlei voorwerpen die voor de gemiddelde gebruiker een vaste betekenis hebben (paperclips, doosjes, flessendoppen, een klein houten eendje, een speelgoed autootje, een plastic koffielepeltje, en ga zo maar door) en voegt, in combinatie met kleuren, alles samen. Dat kan op een doek gebeuren, maar ook in een bouwsel. Hiermee probeert de kunstenaar de gebruikte voorwerpen van hun vaste betekenis te ontdoen en een emotie weer te geven of op te roepen. Voor de ene beschouwer is die emotie soms ergernis of kwaadheid, terwijl de andere geniet van de kleuren of de humor en de derde begint na te denken over de grote verkwisting in onze maatschappij.

Opening

Directeur Zurlohe van Interpay (het bedrijf dat de overschrijving van alle grote banken in Nederland regelt) vertelde tijdens zijn openingstoespraak dat hij van Van der Linden had begrepen dat zijn belangrijkste doel is: mensen liefde en warmte aanbieden. “Hij neemt stelling tegen de koudheid van de maatschappij.” Met die notie in het achterhoofd, vond Zurlohe, moest de waarnemer proberen iets te leren en zich de vraag stellen: wat wil de kunstenaar ons duidelijk maken? Zurlohe wist ook te vertellen dat zijn bedrijf op diverse gebieden zeer creatief bezig is, maar dat de creativiteit van Van der Linden tijdens de inrichting van de expositie voor veel van de personeelsleden een schokkende, maar soms ook baanbrekende ervaring was geweest. “Je kunt niet beïnvloeden wat iemand mooi of niet mooi vindt. Wat je wel kan doen, is proberen respect op te brengen en de achterliggende gevoelens met elkaar te delen.”

Vervolgens werden de genodigden toegesproken door Van der Lindens vriend en kunstbroeder Karel Poolen, die onder meer zei: “Laten we onze kwetsbaarheid niet vergeten.” Daarna verzorgde Van der Linden voor de genodigden een rondleiding langs zijn werken. De expositie loopt tot 11 december. Adres: Interpay Nederland b.v., Olmenlaan 1, Leusden. Belangstellenden wordt verzocht van tevoren even te bellen. Dit in verband met de noodzakelijke beveiliging, gezien de aard van het bedrijf, telefoon 020 – 563 1111